Dernek Tüzüğü
Tüketiciler Birliği Derneği yasal işleyiş ve tüzük detayları.
TÜKETİCİLER BİRLİĞİ DERNEĞİ TÜZÜĞÜ
Derneğin Adı ve Merkezi
Madde 1- Derneğin Adı: “Tüketiciler Birliği Derneği”dir. Derneğin merkezi Kayseri’dir. Dernek, yurt içinde ve yurt dışında şube ve temsilcilik açabilir.
Derneğin Amacı ve Bu Amacı Gerçekleştirmek İçin Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri İle Faaliyet Alanı
Madde 2- Dernek, Milli hukuk, uluslararası hukuk ve uluslararası belgeler ve standartlar ile meydana gelmiş olan her türlü insan hakları ile bu kapsamda özellikle:
1. Genel sağlık ve güvenliğin korunması,
2. Ekonomik çıkarların korunması,
3. Zararların karşılanmasını talep etme,
4. Eğitilme,
5. Mal ve hizmetleri serbestçe seçebilme,
6. Temsil edilebilme,
7. Bilgilendirilme,
8. Sağlıklı, temiz, güvenli ve insanca yaşanılabilir bir çevreye sahip olma hakkı olarak belirlenmiş bulunan evrensel ve ulusal tüketici haklarının toplumda tanınması, öğretilmesi, bu hakların kullanılmasının sağlanması, hak ihlalleri karşısında tüketicilerin kendisini koruyabilecek girişimlerde bulunmalarının sağlanması ve tüketicinin haklarını koruyabilmesi için her türlü desteğin sağlanması ve bu kapsamda tüketici haklarının korunmasına yönelik çalışma yapan kurum, kuruluş, tüzel ve gerçek kişilere ödüller verilmesi,
9. Tıbbi etik, uluslararası belgeler ve standartlar ile belirlenmiş bulunan hasta ve hasta yakınının haklarını toplumda tanınması, bilinmesi bu hakların kullanılmasının sağlanması, hak ihlalleri karşısında hasta ve hasta yakınlarının kendisini koruyabilecek girişimlerde bulunmalarının sağlanması, hasta ve hasta yakınlarının haklarının korunması ve geliştirilmesi yönünde resmi ve özel kuruluşlar ile iş birliği dâhil her türlü çalışmalar ve faaliyetler,
10. Bedensel veya zihinsel ve başkaca engellilerden oluşan tüm engelli tüketicinin ulaşım, iletişim, sağlık istihdam vb konuların yanında tüketici olması nedeni ile tüketici hakları bakımından hak ihlaline uğramasının önlenmesi, hak ihlaline uğrayan engellinin hak ihlalinin giderilmesinin sağlanması, engelli tüketiciler ile ilgili eğitici ve öğretici çalışmalar yapılması ve ulusal, uluslararası projeler hazırlanması ve bunların hayata geçirilmesi, engelli haklarının geliştirilmesi için resmi ve özel kuruluşlar ile iş birliği dâhil her türlü çalışmalar ve faaliyetler yapmak,
Gıda maddeleri, kozmetikler, ilaçlar, giyim ürünleri ve temizlik ürünleri başta olmak üzere insanın yaşamını sürdürmesi için kullanacağı tüm mal ve hizmetler hakkında bilinçlenmesini sağlamak ; sağlıklı, hijyenik, faydalı, yeterli, gerekli, ekonomik olup olmadığı, kullanılmasının ya da kullanılmamasının nasıl etkilerinin olduğu gibi hususlarda bilinçli insan ve bilinçli toplum yetiştirilmesi konusunda çalışmalar ve araştırmalar yürütmek, bu konularda projeler üretmek, prosedür önerileri hazırlamak ; kişilere, tüzel kurum ve kuruluşlara, kamu kurum ve kuruluşlarına, hükümet ve parlamento organlarına bu hususta rapor düzenlemek, proje önermek ve üretilen projeleri değerlendirmek, duyarlılık ve bilinç kazandıracak çalışmalarda bulunmak, gıda maddeleri, ilaçlar, temizlik ve kozmetik ürünleri ve diğer ihtiyaç maddelerinin kontrol ve denetimini yapan kurum ve kuruluşlara, şahıs ve ekiplere bu hususta projeler ve öneriler sunmak ; inanç özgürlüğü kapsamında tüketime dair temel mal ve hizmetlerin garanti markası ile sertifikalandırılması, sertifikası hususunda yasal gereklere uygun olarak kamuoyu oluşturmak, rapor ve örnek projeler, prosedürler hazırlamak, hazırlatmak, araştırmak ve bunları sertifikalandırma yetkisine sahip özel ve tüzel şahıslara kamu kurum ve kuruluşlarına teklif etmek, bu konuda çalışma yapmak üzere yasalara uygun olarak, yetkili mercilerden gerekli izin alınarak araştırma enstitüsü ve kurmak, rapor hazırlamak ve bu konuda her türlü ticari, entelektüel ve sınaî haklar': kapsamda her türlü sözleşmeleri, ticari ve hukuki işlemleri yapmak, - sosyal, siyasal, iki sanatsal, düşünsel, inançsal, ticari ve eğitsel konularda, resmi ve öze/ kuruluşlar ile iş birliği yasal çalışmaları ve faaliyetleri yapmak- Gıda ve ihtiyaç maddeleri ile sağlıkta ve temizlikte kullanılan maddeler üzerine çalışmaları olanların, proje sunanların ya da üretimde bulunmak isteyenlerin, güçlerini birleştirerek hizmet çerçevesini yaygınlaştırmak ve etkinleştirmek; bireyin ve toplumun sağlık, hijyen, inanç beslenme, çevre bakımından bilinçlenmesine karşı duran, engel oluşturan kişi, kurum ve kuruluşların çaba ve çalışmalarını hukuk ve yasalara uygun olarak her türlü açıklama, beyan etme, eleştirme, karşı görüş sunma, iddia etme, savunma gibi araçlarla deşifre ederek kamuoyunun bilgisine sunmak, bu tür çaba ve çalışmalarla birey ve toplumun korunmasına katkıda bulunmak için her alanda aydınlatıcı ve uyarıcı hizmetler vermek, bu tür hizmetleri verenlere yardımcı olmak ve organizasyonu sağlamaktır- Gıda maddeleri, temizlik ve kozmetik ürünleri, ilaçlar ve diğer ihtiyaç maddeleri hakkında helallik, temizlik, sağlığa faydalılık, insanca yaşama uygunluk ve bunların sertifikalandırılmasının mahiyeti ve esaslan hususlarında her türlü araştırmaları yapmak, rapor hazırlamak, yaptırmak ve organize etmek; bu tür çalışma yapan kişi, kurum ve kuruluşlara hizmet vermek, talep edilmesi halinde bu tür kurumlarda denetçi veya bilirkişi, mahkemelerde bilirkişi olarak görev yapmak,
12. Ülkenin ekonomik alt yapısını kalkındıracak ve tüketiciye faydalı olan iktisadi, siyası ve hukuksal alanlarda hukuka ve yasaya uygun olarak her türlü faaliyet ve çalışmalar yapmak- Bu kapsamda ülke ekonomisini destekleyen projeler, kampanyalar, bilimsel, hukuki ve ticari çalışmalar yapmak, resmi ve özel kurumlara danışmanlık, bilirkişilik veya denetçilik gibi işler yapmak- Ayrıca bizzat veya resmi ve özel kuruluşlar ile iş birliği dâhil her türlü çalışmalar ve faaliyetler sonucunda meydana gelen proje kapsamında entelektüel ve sınaî hak kapsamındaki marka, logo ve benzeri işaretler, patent, endüstriyel tasarımlar ve bilimsel sanatsal ürünlerde hak sahibi olabilmek ve bunun sonucunda bu ürünlerin iktisadi, hukuki ve başkaca her türlü gerekli tescilini, her türlü sözleşmelerini, ticari ve hukuki işlerini yapmak,
13. İnsanların zihinsel ve bedensel ve başkaca ifade edilen her türlü sağlık ve güvenliğini etkilediğine kanaat getirdiği alanlarda gerekli açıklamalar, uyarılar, programlar, projeler gibi işler yapmak, bu kapsamda hukuka ve yasalara uygun olarak her türlü faaliyette bulunmak,
14. Reklâm, sağlıksız ürün, kötü yaşam koşullan, ailesel sorunlar, çevresel sorunlar, eğitimsel sorunlar, savaş, doğal afetler gibi nedenlerle risk altındaki çocukların haklarının korunması geliştirilmesi onların temel haklarının korunması ve temsil edilmelerinin sağlanması,
15. Bilişim, Telekomünikasyon, İnternet, Enerji, vb sektörlerde tüketicilerin hak ve menfaatlerinin korumasına yönelik çalışmalar yapmak ve doğmuş ve doğabilecek her türlü hak ihlali ile ilgili çalışmalar yapmak ve bu konularda tüketicileri temsil etmek,
16. Çevrenin Korunması ve çevresel faaliyetlerin artırılmasına ve sağlıklı bir çevrede yaşanmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak,
17. Temel insan hakları ile tüketicinin haklarına ve menfaatlerine yönelik her türlü eylem ve işlemlerde bulunmak amacı ile kurulmuştur.
Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri ile Faaliyet Alanı;
1. Tüketicilerin haklarım korumaları ve geliştirmeleri konusunda bilgilendirmek, bu konuda tüketicileri esas alarak toplumu eğitmek, bu alanın gelişimi için bilimsel faaliyetler de dahil her türlü faaliyet ve organizasyonları yapmak,
2. • Tüketicilerin haklarının korunması ve geliştirilmesi yönünde resmi ve özel kuruluşlar ile işbirliği yapmak, gerektiğinde bu kuruluşlarda denetçilik, danışmanlık veya sadece katılımcı veya gözlemci olarak bulunmak,
3. • Tüketicileri sahip oldukları hakları ve bu hakları nasıl kullanacağını bilen, korunması için örgütlü çalışmanın gereğine inanan, bu inanç etrafında çalışan insanlar olarak örgütlemek, bu örgütlü yapı içerisinde çalışmalar, projeler, kampanyalar ve gereken her türlü faaliyetlerin yapılması,
4. • Devletin ve siyasi otoritenin sağlık politika ve uygulamaları ile ilgili olarak ilgilileri uyarıcı, aydınlatıcı ve açıklayıcı çalışmalar yapmak,
5. • Konu ile ilgili her türlü araştırmalar yapmak, yaptırmak ve kamuoyuna duyurmak, ilgili tüketici, kurum, kuruluş ve firmalarla tüketici lehine durumlar oluşturmak için paylaşmak,
6. • Sesli veya sesli ve görüntülü ve yazılı basından yararlanmak, gerekli yayınları bizzat yapmak, yaptırtmak devamlı veya geçici olarak bu yayın yer almak, çalışmaların topluma aktarılması için İnternet web siteleri oluşturmak, haberleşme grupları oluşturma ve tüketicileri korumaya yönelik yayınlar yapmak,
7. • Gerekli görülen veya talep edilen il ve ilçelerde ve Yurt dışında bir veya birden fazla şubeler ve temsilcilikler açmak,
8. • Taşınır, taşınmaz mülk satın almak, kiralamak, kiraya vermek, işletmek, satmak, üzerinde her türlü yasal eylem ve işlem yapmak,
9. • Faaliyetlerinin etkinleştirilmesi ve geliştirilmesi için ücretli ya da ücretsiz araştırmalar yapmak, yaptırtmak, organizasyonlar düzenlemek, danışmanlık hizmetleri almak, proje için gerekli hizmetleri almak,
10. • Kurs, seminer, konferans ve panel gibi eğitim, faaliyet ve grup çalışmaları düzenlemek,
11. • Amacın gerçekleştirilmesi için gerekli olan her türlü bilgi, belge, doküman ve yayınları temin etmek, satın almak ve gerekli bilgilerin arşivlenmesi için dokümantasyon merkezi oluşturabilmek, çalışmalarını duyurmak için amaçları doğrultusunda gazete, dergi, kitap gibi yayınlar ile üyelerine ve tüm tüketicilere dağıtmak veya satmak üzere çalışma ve bilgilendirme bülten ve yayınları çıkarmak, çıkartılması için gerekli hizmetleri satın almak, ortak çalışmalarda bulunmak ve bu yayınları bizzat basmak,
12. • Amacın gerçekleştirilmesi için sağlıklı, düzenli ve gerekli bir çalışma ortamını sağlamak, her türlü teknik araç ve gereci, demirbaş ve kırtasiye malzemelerini temin etmek,
13. • Gerekli izinler alınmak şartıyla yardım toplama faaliyetlerinde bulunmak ve yurt içinden ve yurt dışından bağış kabul etmek,
14. • Tüzük amaçlarının gerçekleştirilmesi için ve ihtiyaç duyduğu gelirleri temin etmek amacıyla iktisadi, ticari ve sanayi işler yapmak, işletmeler kurmak ve işletmek, daha önceden kurulmuş iktisadi, ticari ve sınaî işletmelere ortak olmak, eğitim kurumları, vakıf ve enstitüler kurmak- Amaca uygun her türlü kurumsal yapılandırmalar ile iş birliği yapmak veya bu kurumları bizzat kurmak,
15. • Üyelerinin yararlanmaları ve boş zamanlarını değerlendirebilmeleri için yerel, sosyal ve kültürel tesisler gibi yerler açmak, kurmak, kiralamak, satın almak ve bunları tefriş etmek,
16. • Üyeleri arasında beşeri münasebetlerin geliştirilmesi ve devam ettirilmesi için yemekli toplantılar, konser, balo, tiyatro, sergi, spor, gezi ve eğlence ve benzeri etkinlikler düzenlemek veya üyelerinin ve isteğe bağlı olarak tüm tüketicilerin bu tür etkinliklerden yararlanmalarını sağlamak,
17. • Amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi durumunda vakıf kurmak, federasyon kurmak veya kurulu bir federasyona katılmak, Gerekli izin alınarak derneklerin izinle kurabileceği tesisleri kurmak,
18. • Uluslararası faaliyette bulunmak, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olmak ve bu kuruluşlarla proje bazında ortak çalışmalar yapmak veya yardımlaşmak,
19. Derneğin amacını gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, işçi ve işveren sendikalarından ve meslekî kuruluşlardan maddî yardım almak ve adı geçen kurumlara maddî yardımda bulunmak,
20. Amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi halinde, Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütmek,
21. Dernek üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurmak,
22. Derneğin amacı ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, diğer derneklerle veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek için plâtformlar oluşturmak ve katılmak,
23. Derneğin tüzükte geçen amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli her türlü eylem, işlem ve benzeri işleri hukuka ve yasalara uygun olarak yapmak.
Derneğin Faaliyet Alanı
Dernek, sosyal alanda yurt içinde ve yurt dışında faaliyet gösterir.
Üye Olma Hakkı ve Üyelik İşlemleri
Madde 3: Fiil ehliyetine sahip bulunan ve derneğin amaç ve ilkelerini benimseyerek bu doğrultuda çalışmayı kabul eden ve mevzuatın öngördüğü koşullarım taşıyan her gerçek ve tüzel kişi bu derneğe üye olma hakkına sahiptir. Ancak, yabancı gerçek kişilerin üye olabilmesi için Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olması da gerekir. Dernek başkanlığına yazılı veya internet üzerinden (e-Devlet) yapılacak üyelik başvurusu, dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde (üyeliğe kabul veya isteğin reddi şeklinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir. Derneğin asıl üyeleri, derneğin kurucuları ile müracaatları üzerine yönetim kurulunca üyeliğe kabul edilen kişilerdir. Derneğin şubesi açıldığında dernek merkezinde kayıtlı bulunanların üyelik kayıtları şubelere aktarılır. Yeni üyelik müracaatları şubelere yapılır, Üyeliğe kabul ve üyelikten silinme işlemleri şube yönetim kurulları tarafından yapılır ve en çok otuz gün içinde bir yazıyla Genel Merkeze bildirilir.
Haklar ve Yükümlülükler:
1. Hiç kimse derneğe üye olmaya ve dernekte üye kalmaya zorlanamaz
2. Her üye her zaman istifa hakkına sahiptir. İstifa beyanı yazılı ve e-devlet üzerinden başvuru ile yapılır.
3. Her üye eşit haklara sahiptir, Her üyenin Genel Kurul'da bir oy hakkı vardır- Her üye kullanmak zorundadır.
4. Her üyenin ilgili mevzuat, dernek tüzüğü ve derneğin yetkili organlarının kararları çerçevesinde dernek faaliyetlerine ve çalışmalarına katılma hakkı vardır.
5. Tüzel kişinin üye olması halinde, tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır. Bu kişinin başkanlık veya temsil görevi sona erdiğinde, tüzel kişi adına oy kullanacak kimse yeniden belirlenir.
6. Her üye Genel Kurul tarafından kararlaştırılan yıllık aidatı ödemekle, tüzük ve yönetmeliklere ve Yönetim Kurulunun almış olduğu kararlara uymak, verilen görevleri yerine getirmek ve derneğe bağlılık göstermekle yükümlüdür.
7. Her üye derneğin amacına uygun davranmak, özellikle amacın gerçekleştirilmesini güçleştirici veya engelleyici davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.
8. Üyelerin yükümlülüklerine aykırı davranışı sonucu olarak dernek tüzel kişiliğine ve diğer kişilere verilen her türlü zarardan şahsen sorumlu olup bu durumlarda derneğin sorumluluğu olmayacaktır.
Madde 4: Üyelikten çıkma Her üye dernek üyeliğinden kendi rızası ile dilediği zaman imzalı istifa dilekçesini "Posta" ile bildirmek kaydıyla veya e-devlet üzerinden dernek üyeliğinden çıkma hakkına sahiptir. Medeni kanunun dernekten çıkmaya dair hükümleri uygulanır.
Madde 5:
Üyelikten Çıkarılma: Dernek üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren haller;
1. Yönetim Kurulu kararlarına, derneğin amaçlarına ve etik kurallarına, ilgili mevzuata ve Dernek tüzüğüne aykırı davranışlarda bulunmak, derneğe zarar verecek davranışlar ve işler yapmak
2. Yazılı ve sözlü ikazlara rağmen üyelik aidatını altı ay içinde ödememek
3. Dernek organlarınca verilen kararlara uymamak.
4. Üye olma şartlarını kaybetmiş olmak,
5. Başka bir tüketici derneğinde yönetim kurulu üyesi veya yönetici olmak.
6. Genel Merkez Yönetim Kurulu, Başkan, Şube Başkanı, Komisyon ve/veya Kurulların üyeleri dışındaki üyelerin dernek adını kullanarak basın açıklaması, röportaj, mesaj ve diğer yöntemlerle açıklama yapmak.
7. Dernek tüzüğünde yazılı organların dışında farklı isimler altında unvan kullanmak.
Yukarıda sayılan durumlardan birinin tespiti halinde yazılı uyarıya gerek kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarılır. Üyelikten çıkarılma, yönetim kurulu toplantısına katılanların üçte iki oyu ile üyelikten çıkarılma işlemi kabul edilir. Dernekten çıkan veya çıkarılanlar, üye kayıt defterinden silinir ve dernek malvarlığında hak iddia edemez. (1), (6) ve (7) Maddelerinden dolayı çıkarılanlar bir daha üye olamaz
Dernek Organları
Madde 6- Derneğin organları aşağıda gösterilmiştir. Derneğin organları;
1. Genel kurul,
2. Yönetim Kurulu,
3. Denetleme Kurulu
4. Disiplin Kurulu
5. Onur Kurulu
Dernek Genel Kurulunun Kuruluş Şekli, Toplanma Zamanı ve Çağrı ve Toplantı Usulü
Madde 7- Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup; derneğe kayıtlı üyelerden oluşur. Derneğin şubesinin açılması durumunda ise şube sayısı üçe kadar genel merkez ve şubelerinde kayıtlı üyelerden; şube sayısı üçten fazla olması durumunda ise genel merkezdeki kayıtlı üyeler şubelere nakledilerek şubelerin genel kurullarında seçilen delegelerden oluşur.
Genel kurul; 1- Bu tüzükte belli edilen zamanda olağan,
2-Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı başvurusu üzerine, yönetim kurulunca olağanüstü toplantıya çağrılır. Yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hâkimi, üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
Olağan genel kurul, 3 yılda bir, NİSAN ayı içerisinde, yönetim kurulunca belirlenecek gün yer ve saatte toplanır.
Çağrı Usulü
Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler, en az on beş gün önceden, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi en az bir gazetede veya derneğin internet sayfasında ilan edilmek, yazılı olarak bildirilmek, üyenin bildirdiği elektronik posta adresine ya da iletişim numarasına mesaj gönderilmek veya mahalli yayın araçları kullanılmak suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.
Toplantı Usulü
Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi hallerinde ise üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi toplantı yerinde hazır bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmi makamlarca verilmiş kimlik belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek görevliler tarafından kontrol edilir. Üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler.
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı sağlanamaması halinde de yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.
Açılıştan sonra, toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti oluşturulur.
Dernek organlarının seçimi için yapılacak oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri ve hazırun listesindeki isimlerinin karşılarını imzalamaları zorunludur.
Toplantının yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan başkanına aittir.
Genel kurulda, yalnızca gündemde yer alan maddeler görüşülür. Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin onda biri tarafından görüşülmesi yazılı olarak istenen konuların gündeme alınması zorunludur.
Genel kurulda her üyenin bir oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır. Onursal üyeler genel kurul toplantılarına katılabilir ancak oy kullanamazlar. Tüzel kişinin üye olması halinde, tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır.
Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir tutanağa yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar tarafından birlikte imzalanır. Toplantı sonunda, tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı bu belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim etmekten sorumludur.
Genel Kurulun Oy kullanma ve Karar Alma Usul ve Şekilleri
Madde 8- Genel kurulda, aksine karar alınmamışsa, oylamalar açık olarak yapılır. Açık oylamada, genel kurul başkanının belirteceği yöntem uygulanır. Gizli oylama yapılacak olması durumunda ise, toplantı başkanı tarafından mühürlenmiş kâğıtlar veya oy pusulaları üyeler tarafından gereği yapıldıktan sonra içi boş bir kaba atılır ve oy vermenin bitiminden sonra açık dökümü yapılarak sonuç belirlenir. Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Şu kadar ki, tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.
Toplantısız veya Çağrısız Alınan Kararlar Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının bu tüzükte yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir. Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez.
Genel Kurulun Görev ve Yetkileri
Madde 9- Aşağıda yazılı hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır.
1. Dernek organlarının seçilmesi,
2. Dernek tüzüğünün değiştirilmesi,
3. Yönetim ve denetim kurulları raporlarının görüşülmesi ve yönetim kurulunun ibrası,
4. Yönetim kurulunca hazırlanan bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi,
5. Derneğin diğer organlarının denetlenmesi ve gerek görüldüğünde haklı sebeplerle onların görevden alınması,
6. Üyeliğin reddi veya üyelikten çıkarma hakkında verilen yönetim kurulu kararlarına karşı yapılan itirazların incelenmesi ve karara bağlanması,
7. Dernek için gerekli olan taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi,
8. Yönetim kurulunca dernek çalışmaları ile ilgili olarak hazırlanacak yönetmelikleri inceleyip aynen veya değiştirilerek onaylanması,
9. Dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar ile dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlarının tespit edilmesi,
10. Derneğin federasyona katılması ve ayrılmasının kararlaştırılması,
11. Derneğin şubelerinin açılmasının kararlaştırılması ve açılmasına karar verilen şube ile ilgili işlemlerin yürütülmesi hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi,
12. Derneğin uluslararası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek ve kuruluşlara üye olarak katılması veya ayrılması,
13. Derneğin vakıf kurması,
14. Derneğin fesih edilmesi,
15. Yönetim kurulunun diğer önerilerinin incelenip karara bağlanması,
16. Derneğin en yetkili organı olarak derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işlerin görülmesi ve yetkilerin kullanılması,
17. Mevzuatta genel kurulca yapılması belirtilen diğer görevlerin yerine getirilmesi,
Yönetim Kurulunun Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde 10- Yönetim Kurulu Yedi asıl ve Yedi yedek üye olarak genel kurulca seçilir. Yönetim kurulu, seçimden sonraki ilk toplantısında bir kararla görev bölüşümü yaparak başkan, başkan vekili, iki başkan yardımcısını, sekreter, sayman ve üye'yi belirler.
Yönetim kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu taktirde genel kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Yönetim kurulu aşağıdaki hususları yerine getirir.
1. Derneği temsil etmek veya bu hususta kendi üyelerinden birine veya bir üçüncü kişiye yetki vermek,
2. Gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemleri yapmak ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak genel kurula sunmak,
3. Derneğin çalışmaları ile ilgili yönetmelikleri hazırlayarak genel kurul onayına sunmak,
4. Genel kurulun verdiği yetki ile taşınmaz mal satın almak, derneğe ait taşınır ve taşınmaz malları satmak, bina veya tesis inşa ettirmek, kira sözleşmesi yapmak, dernek lehine rehin ipotek veya ayni haklar tesis ettirmek,
5. Genel kurulun verdiği yetki ile şube açmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesini sağlamak,
6. Derneğin şubelerinin denetlenmesini sağlamak,
7. Gerekli görülen yerlerde temsilcilik açılmasını sağlamak,
8. Genel kurulda alınan kararları uygulamak,
9. Her faaliyet yılı sonunda derneğin işletme hesabı tablosu veya bilanço ve gelir tablosu ile yönetim kurulu çalışmalarını açıklayan raporunu düzenlemek, toplandığında genel kurula sunmak,
10. Bütçenin uygulanmasını sağlamak,
11. Derneğe üye alınması veya üyelikten çıkarılma hususlarında karar vermek,
12. Derneğin amacını gerçekleştirmek için yetkisi dahilinde her çeşit kararı almak ve uygulamak,
13. Mevzuatın kendisine verdiği diğer görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak,
Denetim Kurulunun Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde 11- Denetim kurulu, üç asıl ve üç yedek üye olarak genel kurulca seçilir. Denetim kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu taktirde genel kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Denetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Denetim kurulu; derneğin, tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını, dernek tüzüğünde tespit edilen esas ve usullere göre ve bir yılı geçmeyen aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar. Denetim kurulu, gerektiğinde genel kurulun toplantıya çağrılmasını isteyebilir.
Disiplin Kurulu
Madde: Disiplin Kurulu, 3 asıl ve 3 yedek üye olarak genel kurulca seçilir. Denetim kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu takdir de genel kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir,
Görev ve yetkileri
1. Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından kendisine gönderilen üyelerin durumunu görüşür, gerekli soruşturmayı temel usul hukuku ilkelerine göre gerçekleştirir, delilleri toplar, ilgililerin yazılı ifadelerini alır. Yapılan soruşturma sonucunda ilgili üye hakkında uyarma, kınama, üyelikten çıkarma veya üye hakkında disiplin cezası verilmesine yer olmadığına teklifte bulunabilir.
2. Üye hakkında verilen kararı tebliğ etmek üzere delil ve gerekçeyi ihtiva eden tüm dosyayı Genel Merkez Yönetim Kuruluna gönderir. Hakkında disiplin cezası verilen üye, karara karşı ilk Genel Kurul toplantısında görüşülmek üzere Genel Merkez Yönetim Kuruluna itirazda bulunabilir. Disiplin Kurulu kendiliğinden herhangi bir üye hakkında disiplin soruşturması başlatamaz.
3. Yönetim Kurulunun belgelere dayalı disiplin kovuşturma isteği üzerine hakkında tahkikata konu üye taahhütlü mektupla davet olunur, gelenlerin savunmaları alındıktan sonra, gelmeyenlerin gıyaplarında evrak incelenerek gerekli karar verilir.
Onur Kurulu
Madde 12: Onur Kurulu, 3 asıl ve 3 yedek üye olarak genel kurulca seçilir. Onur Kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu takdirde genel kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Görev ve yetkileri
1. Genel Merkez Yönetim Kurulunun talebi üzerine, çeşitli konularda yazılı olarak görüş bildirir.
2. Genel Yönetim Kuruluna tüzüğün amaç ve faaliyetlerine ilişkin olarak talep halinde danışmanlık görevi yapar.
3. Tarafından bildirilen görüş ve öneriler tavsiye niteliğindedir, Genel Yönetim Kurulu bu görüş ve önerilere uyup uymamakta serbesttir.
Madde 13 -Derneğin gelir kaynakları aşağıda sayılmıştır.
1. Üye aidatı: Üyelerden giriş ödentisi ve aidatı Genel Kurul kararıyla belirlenir. Bu miktarları artırmaya veya eksiltmeye genel kurul yetkilidir, her genel kurulda belirlenir.
2. Şube ödentisi: Derneğin genel giderlerini karşılamak üzere şubeler tarafından tahsil edilen üye ödentilerinin %1'i yılda bir genel merkeze gönderilir.
3. Gerçek ve tüzel kişilerin kendi isteği ile derneğe yaptıkları bağış ve yardımlar.
4. Dernek tarafından tertiplenen çay ve yemekli toplantı, gezi ve eğlence, temsil, konser, spor yarışması ve konferans gibi faaliyetlerden sağlanan gelirler.
5. Derneğin mal varlığından elde edilen gelirler.
6. Yardım toplama hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak toplanacak bağış ve yardımlar.
7. Derneğin, amacını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu geliri temin etmek amacıyla giriştiği ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar.
8. Çeşitli yer ve mecralarda stantlar kurarak nakdi ve ayni bağış kabul etme.
9. Proje yürütmek amacıyla uluslararası ve ulusal kuruluşlardan alınan fonlar.
10. Diğer gelirler.
Derneğin Defter Tutma Esas ve Usulleri ve Tutulacak Defterler
Madde 14- Defter tutma esasları; Dernekte, işletme hesabı esasına göre defter tutulur. Ancak, yıllık brüt gelirin Dernekler Yönetmeliğinin 31. Maddesinde belirtilen haddi aşması durumunda takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter tutulur. Bilanço esasına geçilmesi durumunda, üst üste iki hesap döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşülürse, takip eden yıldan itibaren işletme hesabı esasına dönülebilir.
Yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile bilanço esasına göre defter tutulabilir. Derneğin ticari işletmesi açılması durumunda, bu ticari işletme için, ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutulur.
Kayıt Usulü
Derneğin defter ve kayıtları Dernekler Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esasa uygun olarak tutulur.
Tutulacak Defterler
Dernekte, aşağıda yazılı defterler tutulur. a)İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir: 1-Karar Defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır. 2-Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarları bu deftere işlenebilir. 3-Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır. 4-İşletme Hesabı Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir. 5-Alındı Belgesi Kayıt Defteri: Alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları, bu belgeleri alan ve iade edelerin adı, soyadı ve imzaları ile aldıkları ve iade ettikleri tarihler bu deftere işlenir. 6-Demirbaş Defteri: Derneğe ait demirbaşların edinme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere işlenir. Alındı Belgesi Kayıt Defteri ile Demirbaş Defterinin tutulması zorunlu değildir.
b)Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir: 1-(a) bendinin 1, 2 ve 3 üncü alt bentlerinde kayıtlı defterler bilanço esasında defter tutulması durumunda da tutulur. 2-Yevmiye Defteri ve Büyük Defter: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Defterlerin Tasdiki
Dernekte, tutulması zorunlu olan defterler (Büyük Defter hariç), kullanmaya başlamadan önce İl Sivil Toplumla ilişkiler Müdürlüğüne veya notere tasdik ettirilir. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak, bilanço esasına göre tutulan Yevmiye Defteri'nin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.
Gelir Tablosu ve Bilanço Düzenlenmesi
İşletme hesabı esasına göre kayıt tutulması durumunda yıl sonlarında (31 Aralık) (Dernekler Yönetmeliği EK-16'da belirtilen) “İşletme Hesabı Tablosu” düzenlenir. Bilanço esasına göre defter tutulması durumunda ise, yılsonlarında (31 Aralık), Maliye Bakanlığınca yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir tablosu düzenlenir.
Derneğin Gelir ve Gider İşlemleri
Madde 15- Gelir ve gider belgeleri;
Dernek gelirleri, (Dernekler Yönetmeliği EK- 17’de örneği bulunan) “Alındı Belgesi” ile tahsil edilir. Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Dernek giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak derneğin, Gelir Vergisi Kanununun 94’üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeleri için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası, bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri için (Dernekler Yönetmeliği EK-13’te örneği bulunan) “Gider Makbuzu” veya “Banka Dekontu” gibi belgeler harcama belgesi olarak kullanılır.
Dernek tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri (Dernekler Yönetmeliği EK-14’te örneği bulunan) “Ayni Yardım Teslim Belgesi” ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından derneğe yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise (Dernekler Yönetmeliği EK-15’te örneği bulunan) “Ayni Bağış Alındı Belgesi” ile kabul edilir.
Bu belgeler; Ek-13, Ek-14 ve Ek-15’te gösterilen biçim ve ebatta, müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan, kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılacak form veya sürekli form şeklinde bastırılır. Form veya sürekli form şeklinde bastırılacak belgelerin, belirtilen nitelikte olması zorunludur.
Alındı Belgeleri
Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılacak “Alındı Belgeleri” (Dernekler Yönetmeliği EK-17’de gösterilen biçim ve ebatta) yönetim kurulu kararıyla, matbaaya bastırılır. Alındı belgelerinin bastırılması ve kontrolü, matbaadan teslim alınması, deftere kaydedilmesi, eski ve yeni saymanlar arasında devir teslimi ve alındı belgesi ile dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler tarafından bu alındı belgelerinin kullanımına ve toplanılan gelirlerin teslimine ilişkin hususlarda Dernekler Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre hareket edilir.
Yetki Belgesi
Yönetim kurulu asıl üyeleri hariç, dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler, yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı ile tespit edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını ihtiva eden (Dernekler Yönetmeliği Ek-19’da yer alan) “Yetki Belgesi” dernek tarafından iki nüsha olarak düzenlenerek, dernek yönetim kurulu başkanınca onaylanır. Yönetim kurulu asıl üyeleri yetki belgesi olmadan gelir tahsil edebilir.
Yetki belgelerinin süresi yönetim kurulu tarafından en çok bir yıl olarak belirlenir. Süresi biten yetki belgeleri birinci fıkraya göre yenilenir. Yetki belgesinin süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi gibi hallerde, verilmiş olan yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur. Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her zaman iptal edilebilir.
Gelir ve Gider Belgelerinin Saklama Süresi;
Defterler hariç olmak üzere, dernek tarafından kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl süreyle saklanır.
Beyanname Verilmesi
Madde 16-, Derneğin, bir önceki yıla ait faaliyetleri ile gelir ve gider işlemlerinin yıl sonu itibarıyla sonuçlarına ilişkin (Dernekler Yönetmeliği EK-21’de sunulan) “Dernek Beyannamesi” dernek yönetim kurulu tarafından onaylandıktan sonra, her takvim yılının ilk dört ayı içinde dernek başkanı tarafından ilgili mülki idare amirliğine verilir.
Bildirim Yükümlülüğü
Madde 17- Mülki amirliğe yapılacak bildirimler;
Genel Kurul Sonuç Bildirimi Olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen otuz gün içinde, yönetim ve denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren (Dernekler Yönetmeliği Ek-3’te yer alan) Genel Kurul Sonuç Bildirimi mülki idare amirliğine verilir. Genel kurul toplantısında tüzük değişikliği yapılması halinde; genel kurul toplantı tutanağı, tüzüğün değişen maddelerinin eski ve yeni şekli, her sayfası yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanmış dernek tüzüğünün son şekli, bu fıkrada belirtilen süre içinde ve bir yazı ekinde mülki idare amirliğine verilir.
Taşınmazların Bildirilmesi Derneğin edindiği taşınmazlar tapuya tescilinden itibaren otuz gün içinde (Dernekler Yönetmeliği EK-26’da sunulan) “Taşınmaz Mal Bildirimi”ni doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine bildirilir.
Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi Dernek tarafından, yurtdışından yardım alınacak olması durumunda yardım alınmadan önce (Dernekler Yönetmeliği EK-4’te belirtilen) “Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi” doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunulur. Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Değişikliklerin Bildirilmesi Derneğin yerleşim yerinde meydana gelen değişiklik (Dernekler Yönetmeliği EK-24’te belirtilen) “Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi”; genel kurul toplantısı dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikler (Dernekler Yönetmeliği EK-25’te belirtilen) “Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi” doldurulmak suretiyle, değişikliği izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir. Dernek tüzüğünde yapılan değişiklikler de tüzük değişikliğinin yapıldığı genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde, genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Derneğin İç Denetimi
Madde 18- Dernekte genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından iç denetim yapılabileceği gibi, bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırılabilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya bağımsız denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Denetim kurulu tarafından en geç yılda bir defa derneğin denetimi gerçekleştirilir. Genel kurul veya yönetim kurulu, gerek görülen hallerde denetim yapabilir veya bağımsız denetim kuruluşlarına denetim yaptırabilir.
Derneğin Borçlanma Usulleri
Madde 19- Dernek amacını gerçekleştirmek ve faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duyulması halinde yönetim kurulu kararı ile borçlanma yapabilir. Bu borçlanma kredili mal ve hizmet alımı konularında olabileceği gibi nakit olarak ta yapılabilir. Ancak bu borçlanma, derneğin gelir kaynakları ile karşılanamayacak miktarlarda ve derneği ödeme güçlüğüne düşürecek nitelikte yapılamaz.
Derneğin Şubelerinin Kuruluşu
Madde 20- Dernek, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilir. Bu amaçla dernek yönetim kurulunca yetki verilen en az üç kişilik kurucular kurulu, Dernekler Yönetmeliği’nde belirtilen şube kuruluş bildirimini ve gerekli belgeleri, şube açılacak yerin en büyük mülkî amirliğine verir.
Şubelerin Görev ve Yetkileri
Madde 21- Şubeler, tüzel kişiliği olamayan, dernek amaç ve hizmet konuları doğrultusunda özerk faaliyetlerde bulunmakla görev ve yetkili, tüm işlemlerinden doğan alacak ve borçlarından ötürü kendisinin sorumlu olduğu dernek iç örgütüdür.
Şubelerin Organları ve Şubelere Uygulanacak Hükümler
Madde 22- Şubenin organları, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim Kurulu’dur. Genel kurul, şubenin kayıtlı üyelerinden oluşur. Yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek, denetim kurulu ise üç asıl ve üç yedek üye olarak şube genel kurulunca seçilir. Bu organların görev ve yetkileri ile bu tüzükte yer alan dernekle ilgili diğer hükümler, mevzuatın öngördüğü çerçevede Şube’de de uygulanır.
Şubelerin Genel Kurullarının Toplanma Zamanı ve Genel Merkez Genel Kurulunda Nasıl Temsil Edileceği
Madde 23- Şubeler, genel kurul olağan toplantılarını genel merkez genel kurulu toplantısından en az iki ay önce bitirmek zorundadırlar. Şubelerin olağan genel kurulu, 3 yılda bir, OCAK ayı içerisinde, şube yönetim kurulunca belirlenecek gün yer ve saatte toplanır. Şubeler, genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini toplantının yapıldığı tarihi izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine ve dernek genel merkezine bildirmek zorundadırlar. Şubeler, şube sayısı üçe kadar genel merkez genel kurulunda tüm üyelerin doğrudan katılımı ile; şube sayısı üçten fazla olması durumunda ise, şubede kayıtlı her 100 (Yüz) üye için bir (1), arta kalan üye sayısı 100’den fazla ise bu üyeler içinde bir olmak üzere şube genel kurulunda seçilecek delegeler aracılığı ile genel merkez genel kuruluna katılma hakkına sahiptir. Genel merkez genel kuruluna en son şube genel kurulunda seçilen delegeler katılır. Genel merkez yönetim ve denetim kurulu üyeleri genel merkez genel kuruluna katılır, ancak şube adına delege seçilmedikleri sürece oy kullanamazlar. Şubelerin yönetim veya denetim kurulunda görevli olanlar genel merkez yönetim veya denetim kuruluna seçildiklerinde şubedeki görevinden ayrılırlar.
Temsilcilik Açma
Madde 24- Dernek, gerekli gördüğü yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amacıyla yönetim kurulu kararıyla temsilcilik açabilir. Temsilciliğin adresi, yönetim kurulu kararıyla temsilci olarak görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından o yerin mülkî idare amirliğine yazılı olarak bildirilir. Temsilcilik, dernek genel kurulunda temsil edilmez. Şubeler temsilcilik açamazlar.
Tüzüğün Ne Şekilde Değiştirileceği
Madde 25- Tüzük değişikliği genel kurul kararı ile yapılabilir. Genel kurulda tüzük değişikliği yapılabilmesi için genel kurula katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Tüzük değişikliği için gerekli olan karar çoğunluğu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının 2/3’ü’dür. Genel kurulda tüzük değişikliği oylaması açık olarak yapılır.
Derneğin Feshi ve Mal Varlığının Tasfiye Şekli
Madde 26- Genel kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir. Genel kurulda fesih konusunun görüşülebilmesi için genel kurula katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Fesih kararının alınabilmesi için gerekli olan karar çoğunluğu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının 2/3’ü’dür. Genel kurulda fesih kararı oylaması açık olarak yapılır.
Tasfiye İşlemleri
Genel kurulca fesih kararı verildiğinde, derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır. Bu işlemlere, feshe ilişkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır. Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde dernek adında “Tasfiye Halinde Tüketiciler Birliği Derneği” ibaresi kullanılır. Tasfiye kurulu, mevzuata uygun olarak derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi işlemlerini baştan sonuna kadar tamamlamakla görevli ve yetkilidir. Bu kurul, önce derneğin hesaplarını inceler. İnceleme esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır. Tasfiye işlemeleri sırasında derneğin alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara ödenir. Derneğin alacaklı olması durumunda alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan tüm para, mal ve hakları, genel kurulda belirlenen yere devredilir. Genel kurulda, devredilecek yer belirlenmemişse derneğin bulunduğu ildeki amacına en yakın ve fesih edildiği tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir. Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır. Derneğin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun yedi gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur. Derneğin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi beş yıldır.
Hüküm Eksikliği
Madde 27- Bu tüzükte belirtilmemiş hususlarda Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve bu kanunlara atfen çıkartılmış olan Dernekler Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatın dernekler hakkındaki hükümleri uygulanır.
Not: 09.02.2025 Tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında Dernek Tüzüğünün Tamamı 5253 Sayılı Dernekler Kanununa göre değiştirilmiştir.
Son Güncelleme: 17.04.2026